Powszechnie uznaje się, iż życie w konkubinacie daje więcej swobody i wolności. Tymczasem decydując się na nie trzeba liczyć się z wieloma ograniczeniami prawnymi. To, co mogą małżonkowie, nie dotyczy konkubentów, choć na co dzień żyją tak samo – tworzą rodzinę, mają wspólny dom i dzieci.
Nasze prawo nie przewiduje żadnych dodatkowych ulg czy przywilejów dla partnerów żyjących w konkubinacie. W szczególności nie mogą się oni razem rozliczać – to jest powód najczęstszych konfliktów i dyskusji politycznych. Konkubina nie może też przyjąć nazwiska swojego partnera – ale w obecnych czasach nie jest to już problem – kobiety często zostają przy swoim panieńskim nazwisku.
Różnice w świetle prawa między małżonkami a konkubentami uwidaczniają się szczególnie w trudnych sytuacjach życiowych. Przykładowo prawo łączy ze sobą małżonków nawet wtedy, gdy są już po rozwodzie. Jeśli rozwód jest bezpośrednią przyczyną tego, że jedno z małżonków popada w skrajna biedę, sąd wyznacza alimenty – pewną kwotę, którą ten biedny otrzymuje co miesiąc od bardziej majętnego. Konkubent w analogicznej sytuacji zostaje zupełnie sam.
Podobnie jest w przypadku śmierci. Małżonek w pierwszej kolejności dziedziczy po zmarłym, konkubent nie ma prawa do żadnej części majątku, który trafia do rodziny zmarłego.